Khách không theo đạo dự lễ cưới ở nhà thờ chỉ cần đến trước giờ cô dâu chú rể vào, ngồi theo sự sắp xếp của hai họ, đứng ngồi theo mọi người, giữ im lặng khi đôi bạn trao lời hứa và nhẫn, không đứng chắn lối giữa để chụp ảnh, và để phong bì mừng cưới cho bữa tiệc hoặc lúc chúc mừng ở sân, không đưa trong lòng nhà thờ.
Lễ cưới ở nhà thờ là một nghi lễ tôn giáo, không phải phần mở màn của tiệc cưới. Với gia đình Công giáo, đây là phần quan trọng nhất của ngày cưới. Bài này giúp bạn, người khách được mời, biết lễ diễn ra thế nào và cư xử ra sao cho đôi bạn vui lòng. Chuyện lễ gia tiên khi hai nhà khác tín ngưỡng, chuyện thủ tục giáo luật cho đôi bạn là những chủ đề riêng; ở đây chỉ nói về vai người dự.
Lễ cưới ở nhà thờ là gì và có mấy kiểu
Người Công giáo gọi lễ cưới ở nhà thờ là lễ hôn phối. Có thể cử hành trong một thánh lễ, tức là lễ cưới đi kèm cả thánh lễ đầy đủ với bài đọc, bài giảng, rước lễ; hoặc cử hành theo nghi thức ngắn hơn, không có thánh lễ. Khi một trong hai người không theo đạo, nhiều giáo xứ cử hành theo nghi thức không có thánh lễ, nên buổi lễ thường gọn hơn. Bạn không cần biết trước là kiểu nào; cứ đến sớm và theo mọi người.
Phần cốt lõi mà ai dự cũng sẽ thấy là lúc đôi bạn đứng trước linh mục, trả lời các câu hỏi về sự tự nguyện, trao lời ưng thuận với nhau, rồi trao nhẫn. Có hai người làm chứng, thường là người thân hoặc bạn bè của đôi bạn, đứng hai bên. Sau đó linh mục chúc lành cho đôi bạn, và có khi cô dâu chú rể đến dâng hoa ở đài Đức Mẹ.
Lễ cưới ở nhà thờ thường diễn ra trước tiệc cưới, có khi cùng buổi sáng, có khi tiệc vào buổi tối. Thiệp mời của gia đình Công giáo thường ghi riêng giờ lễ hôn phối tại nhà thờ và giờ tiệc, nên bạn đọc kỹ để không nhầm, nhất là khi chỉ được mời dự tiệc.
Từ khi nhận thiệp đến lúc ngồi vào ghế
Trình tự dưới đây giúp bạn không lúng túng trong những phút đầu:
- Đọc kỹ thiệp: xem bạn được mời dự lễ ở nhà thờ, dự tiệc, hay cả hai. Nếu thiệp chỉ ghi giờ tiệc thì không cần đến nhà thờ, trừ khi bạn được mời riêng.
- Đến sớm: có mặt trước giờ lễ một khoảng để gửi xe, ổn định chỗ ngồi. Lễ cưới thường bắt đầu đúng giờ vì nhà thờ có thể có lễ khác ngay sau đó.
- Tắt chuông điện thoại trước khi vào trong.
- Ngồi đúng bên: nhiều nơi xếp họ nhà trai ngồi một bên, họ nhà gái một bên, hàng đầu dành cho cha mẹ, ông bà. Hỏi người đón khách hoặc ngồi gần người quen của bên mời bạn.
- Không ngồi ở hàng ghế có đặt hoa, đặt nơ: đó thường là chỗ dành cho gia đình và người làm chứng.
- Đứng lên khi cô dâu vào: khi nhạc vang lên và cô dâu được đưa vào, mọi người thường đứng và quay về phía cửa. Bạn làm theo, nhưng không bước ra lối giữa để chụp ảnh.
Nếu bạn đến muộn khi cô dâu đã vào, hãy đứng ở cuối nhà thờ hoặc vào hàng ghế cuối bằng lối bên. Đi dọc lối giữa lúc đôi bạn đang đứng trước bàn thờ là điều làm phiền cả nghi lễ lẫn thợ chụp ảnh.
Trong lễ: lúc nào làm gì
Bảng dưới gom các phần của một lễ hôn phối mà người khách sẽ thấy, và cách ứng xử ở từng phần:
| Phần lễ | Diễn ra thế nào | Người khách làm gì |
|---|---|---|
| Cô dâu chú rể tiến vào | Cha mẹ hoặc người thân đưa vào, ca đoàn hát | Đứng, quay về phía lối đi, giữ trật tự |
| Bài đọc, bài giảng | Người thân hoặc bạn bè đọc sách, linh mục giảng về hôn nhân | Ngồi nghe |
| Hỏi ý và trao lời ưng thuận | Đôi bạn trả lời linh mục, nắm tay nhau nói lời hứa | Ngồi hoặc đứng theo mọi người, im lặng hoàn toàn |
| Làm phép và trao nhẫn | Linh mục làm phép nhẫn, đôi bạn đeo nhẫn cho nhau | Im lặng; có thể vỗ tay nếu cả nhà thờ vỗ tay |
| Lời nguyện, chúc lành | Cầu nguyện cho đôi bạn, linh mục chúc lành | Cúi đầu nhẹ |
| Rước lễ (nếu có thánh lễ) | Người Công giáo lên rước lễ | Ngồi yên tại chỗ |
| Ký sổ, chụp ảnh lưu niệm | Đôi bạn và người làm chứng ký sổ hôn phối, chụp ảnh với linh mục | Chờ ở chỗ ngồi hoặc ra sân theo hướng dẫn |
| Ra về | Đôi bạn đi ra, khách chúc mừng ở sân | Đứng dậy, vỗ tay chúc mừng khi ra đến sân |
Vỗ tay là chuyện mỗi nhà thờ một khác: có nơi cả cộng đoàn vỗ tay sau khi trao nhẫn hoặc khi đôi bạn ra về, có nơi giữ trang nghiêm đến hết. Bạn đợi người khác vỗ trước rồi mới vỗ theo.
Chụp ảnh và quay phim
Nhà thờ thường có quy định riêng cho thợ chụp. Nhiều giáo xứ chỉ cho thợ ảnh của đôi bạn đứng ở những vị trí nhất định, không lên cung thánh, không dùng đèn chớp trong một số phần. Khách mời càng nên giữ hơn.
Không đứng ra lối giữa. Lối giữa là đường đi của cô dâu và là góc máy chính của thợ chụp. Khách đứng giơ điện thoại ra lối giữa làm hỏng những tấm ảnh mà đôi bạn chỉ có một lần.
Chụp từ chỗ ngồi, không đèn chớp. Nếu muốn giữ một tấm ảnh kỷ niệm, chụp nhanh từ chỗ ngồi, tắt đèn chớp và âm thanh màn trập.
Không phát trực tiếp khi chưa hỏi. Một số gia đình muốn giữ lễ riêng tư. Hỏi đôi bạn trước khi phát trực tiếp lên mạng.
Ảnh chung ở sân. Sau lễ, đôi bạn thường chụp ảnh với từng nhóm khách ở sân hoặc trên bậc thềm. Đó mới là lúc để bạn chụp thoải mái.
Trang phục và quà mừng
Dự cưới ở nhà thờ nên ăn mặc kín đáo hơn dự tiệc ở nhà hàng: tránh váy quá ngắn, áo hở vai, hở lưng nhiều, vì bạn sẽ ngồi trong một nơi thờ tự. Nếu bộ đồ dự tiệc tối khá hở, bạn có thể khoác thêm áo mỏng hoặc khăn choàng khi ở trong nhà thờ. Nam mặc sơ mi, quần âu là phù hợp. Không đội mũ trong nhà thờ. Màu trắng tinh nhiều người vẫn tránh để nhường cô dâu, giống như ở đám cưới thường.
Phong bì mừng cưới theo nếp Việt thường được đưa ở tiệc, bỏ vào thùng mừng hoặc trao tận tay khi chúc mừng đôi bạn. Không đưa phong bì trong lòng nhà thờ, không đặt lên bàn thờ. Nếu bạn chỉ dự lễ ở nhà thờ mà không dự tiệc, có thể trao khi chúc mừng ở sân, gửi người nhà, hoặc gửi trước cho đôi bạn.
Một số khách muốn mừng thêm quà mang tính tôn giáo như tượng, ảnh thánh, tràng hạt. Nếu bạn không theo đạo, nên hỏi ý người thân của đôi bạn trước, vì những đồ này có nếp làm phép, đặt để riêng, và gia đình có thể đã có. Một món quà thường dùng trong gia đình mới bao giờ cũng an toàn hơn.
Trong tiệc cưới của gia đình Công giáo, có khi có phần cầu nguyện ngắn trước bữa ăn. Bạn đứng hoặc ngồi im lặng cùng mọi người, đợi xong rồi mới bắt đầu ăn.
Sau lễ: chúc mừng ở sân và lên đường dự tiệc
Khi đôi bạn đi ra, khách thường đứng dậy, quay theo và vỗ tay khi hai người ra đến cửa hoặc đến sân. Ở sân nhà thờ là lúc mọi người ùa đến chúc mừng, tặng hoa, chụp ảnh. Bạn đợi gia đình hai bên chụp trước, rồi đến lượt bạn bè; đôi bạn thường phải chụp với rất nhiều nhóm trong một thời gian ngắn, nên một tấm ảnh nhanh và một lời chúc gọn là món quà tốt nhất lúc đó.
Nhiều nơi có nếp tung hoa giấy, thổi bong bóng xà phòng khi đôi bạn ra sân. Trước khi mang những thứ này, nên hỏi gia đình, vì có nhà thờ không cho rải hoa giấy trong khuôn viên do khó dọn. Pháo giấy nổ, pháo khói màu càng nên hỏi kỹ, vì sân nhà thờ thường còn người già, trẻ nhỏ và có khi có lễ khác chuẩn bị bắt đầu.
Nếu tiệc cưới diễn ra ngay sau đó, đôi bạn và gia đình thường đi trước, khách đi sau. Đừng đỗ xe chắn cổng nhà thờ để đợi xe hoa, và đừng bấm còi inh ỏi trong khuôn viên. Một số gia đình có xe đưa đón khách từ nhà thờ đến nơi tổ chức tiệc; hỏi người nhà để biết giờ xe chạy.
Với lời chúc, bạn có thể chúc theo cách quen thuộc của mình; nếu đôi bạn theo đạo, một câu như "chúc hai bạn hạnh phúc, được Chúa thương" thường được đón nhận, nhưng chỉ nói khi bạn thấy tự nhiên.
Khi chính bạn là người làm dâu, làm rể nhà Công giáo
Nếu bạn không theo đạo mà sắp kết hôn với một người Công giáo và muốn cưới ở nhà thờ, bạn sẽ đi qua một quá trình riêng do giáo xứ hướng dẫn, thường gồm học giáo lý hôn nhân và các thủ tục giấy tờ theo giáo luật. Mỗi giáo phận, giáo xứ có cách sắp xếp khác nhau, nên cách đúng nhất là hai bạn cùng đến gặp cha xứ của bên Công giáo càng sớm càng tốt, trước khi định ngày cưới.
Chuyện có cần theo đạo trước khi cưới hay không, chuyện con cái sau này, là những câu hỏi lớn mà mỗi cặp phải tự trao đổi thẳng thắn với nhau, với gia đình hai bên và với linh mục. Không có câu trả lời chung để bài này đưa ra. Điều nên tránh là để hai bên gia đình tự quyết thay mà hai người chưa nói rõ với nhau.
Về phía gia đình không theo đạo của bạn, cha mẹ, họ hàng đến dự lễ ở nhà thờ có thể bỡ ngỡ. Bạn nên kể trước cho họ nghe buổi lễ diễn ra thế nào, ngồi ở đâu, khi nào đứng, khi nào không nên chụp ảnh, để họ thấy thoải mái. Phần lễ gia tiên ở nhà, nếu hai nhà cùng muốn giữ, là chuyện hai gia đình thống nhất với nhau.
Câu hỏi thường gặp
Không theo đạo có được làm người làm chứng trong lễ cưới nhà thờ không?
Điều này tuỳ quy định của giáo xứ và giáo phận; nhiều nơi có yêu cầu riêng về người làm chứng. Nếu đôi bạn mời bạn làm chứng, nhờ họ hỏi cha xứ trước. Bạn đừng tự nhận lời rồi để đến hôm lễ mới phát hiện không đủ điều kiện.
Lễ cưới ở nhà thờ kéo dài bao lâu?
Nếu có thánh lễ, buổi lễ dài hơn vì có đủ các bài đọc, bài giảng và rước lễ; nếu cử hành theo nghi thức không có thánh lễ thì ngắn hơn. Thời gian cụ thể tuỳ giáo xứ; bạn nên tính thêm thời gian chụp ảnh ở sân sau lễ.
Có nên mang hoa đến tặng cô dâu trong nhà thờ không?
Không nên trao hoa trong lúc lễ đang diễn ra. Nếu muốn tặng hoa, bạn trao ở sân sau lễ hoặc mang đến tiệc. Trang trí hoa trong nhà thờ do gia đình và giáo xứ sắp xếp, khách không tự đặt thêm.
Khách không theo đạo có cần quỳ khi mọi người quỳ không?
Không bắt buộc. Bạn có thể ngồi thẳng lưng hoặc đứng, cúi đầu nhẹ ở những lúc trang trọng. Điều quan trọng là giữ im lặng và không làm việc riêng, chứ không phải tư thế giống hệt người có đạo.
Đưa trẻ nhỏ đến dự lễ cưới ở nhà thờ có được không?
Được, nhưng nên ngồi gần lối bên để bế trẻ ra ngoài khi trẻ khóc to, nhất là lúc đôi bạn trao lời hứa. Đừng để trẻ chạy lên lối giữa hay khu vực cung thánh, vì thợ chụp và người phục vụ lễ đi lại ở đó.
Dự lễ ở nhà thờ rồi có phải dự cả tiệc không?
Tuỳ lời mời. Có gia đình mời rộng dự lễ ở nhà thờ nhưng tiệc chỉ mời thân. Nếu thiệp mời cả hai thì bạn dự cả hai; nếu chỉ dự được một phần, báo trước với đôi bạn hoặc gia đình để họ sắp xếp chỗ ngồi.